Mogelijk overweeg je om te gaan scheiden of zit je er middenin: de antwoorden op deze vragen geven je een stuk richting en houvast als het gaat om scheiden met kinderen. Als geregistreerde jeugdzorgprofessional denk ik graag met je mee. Dus kijk wat jij eruit kunt halen voor jezelf en je kinderen.
Je krijg hier antwoorden op de volgende vragen:
Hoewel emoties op dit moment waarschijnlijk de boventoon voeren, wil je het gesprek met je kinderen, waarin ze de scheidingsmelding te horen krijgen, goed voorbereiden. Liever iets later, met een goede voorbereiding, dan overhaast en minder zorgvuldig. Probeer deze zes tips mee te nemen:
Wil je hier meer over lezen? Lees dan mijn blog ‘Hoe vertel je de kinderen dat je gaat scheiden? Gids met 6 handvatten‘. Hierin licht ik deze zes punten uitgebreid toe.
Co-ouderschap betekent dat je als ouders beiden verantwoordelijk blijft voor de kinderen. Je blijft heel duidelijk sámen ouders. De manier waarop je daar invulling aan geeft verschilt per situatie. Het betekent niet standaard een 50-50 verdeling in tijd. Daar is nogal eens een misvatting over. Dit kan bijvoorbeeld ook 60-40 zijn of 70-30. Het gaat erom dat je als ouders samen betrokken blijft bij belangrijke beslissingen en dat je communiceert met elkaar over de kinderen.
Soms lukt ouders dit samenwerken binnen co-ouderschap niet. Dit kan bijvoorbeeld komen door hevige – aanhoudende – conflicten tussen ouders. De storm na de scheiding gaat dan niet liggen. Soms raken kinderen verstrikt in de conflicten en beperkt dit hun ontwikkeling: de last is dan te hoog voor hen. Dan kan het soms beter zijn om je als ouders te richten op je eigen ouderschap. Je doet het dan beiden op je eigen manier en je communiceert zo min mogelijk met elkaar als ouders. Enkel over het hoognodige, zoals medische zaken en schoolkwesties. Dit noemen we Parallel Solo Ouderschap. Deze vorm van (niet) samenwerking zegt overigens niets over de verdeling van tijd. Het is dan een ook geen ouderschapsvorm, het is een manier van hoe je als ouders met elkaar omgaat.
Je moet een ouderschapsplan opstellen als je getrouwd bent of geregistreerd partner bent van elkaar en je kinderen jonger zijn dan 18 jaar als je gaat scheiden. Ook als je samenwoonde en je beiden gezag hebt over de kinderen moet je formeel een plan opstellen. Dit is bij wet bepaald. Een ouderschapsplan bevat afspraken over de zorgverdeling van de kinderen, de communicatie tussen ouders en financiën rondom de kinderen. Dat zijn heel sec de afspraken die je met elkaar maakt.
Wat er ook in kan staan is hoe je als ouders met elkaar om wilt gaan, hoe je met de kinderen praat over de andere ouder. In die zin zou ik het ook wel een intentieverklaring willen noemen. Het kan fijn zijn om hier samen bewust keuzes in te maken. Niets is namelijk vanzelfsprekend heb ik door de jaren heen gezien in mijn begeleidingen. Het is goed om je verwachtingen als ouders samen te bespreken: hoe gaan we dit doen voor onze kinderen na de scheiding?
Een goed ouderschapsplan is heel fijn, maar wat écht werkt is de bereidheid die je als ouders samen hebt om te blijven afstemmen met elkaar. Daar valt of staat het bij. Ouderschap na scheiding kan ingewikkeld zijn. Mildheid naar elkaar is mijn inziens de sleutel hierbij.
Hebben jullie een kind gekregen, zonder gehuwd of geregistreerde partners te zijn en hebben jullie geen erkenning of gezag geregeld? Dan is een vader enkel een biologische ouder. Dan kan een vader overigens nog steeds recht hebben op omgang en moet de moeder vader informeren over belangrijke zaken. Wil je wel samen ouders blijven en zorgen en kosten delen, dan kan het alsnog goed zijn om als ouders samen een plan met een mediator te maken. Ook kan er alsnog gedeeld gezag aangevraagd worden om samen juridisch verantwoordelijkheid te dragen. Kom je er niet samen uit? Dan kan het goed zijn om juridisch advies in te winnen.
Dit is één van de meest lastige situaties na een scheiding. Je wilt het goed doen voor je kind, je wilt in gesprek blijven met de andere ouder, maar je voelt je machteloos als dit niet wederzijds is. Je wilt praten met elkaar over de kinderen, maar je ex-partner wil dat niet. Wat nu?
Er is een onderscheid in zaken die je moét bespreken met elkaar wanneer je beiden gezag hebt en zaken die ‘optioneel’ zijn. Als ouders moet je met elkaar spreken over een aantal zaken:
Als er op dit vlak besluiten moeten worden genomen ontkom je niet aan overleg, want je moet beiden toestemming geven voor bijvoorbeeld de inschrijving op een school of medicatiegebruik.
Daarnaast zijn er zaken die je misschien graag wilt bespreken met de andere ouder, maar die geen must zijn. Denk hierbij aan: playdates, cadeautjes, bedtijden, schermtijd en ga zo maar door.
In het eerste geval kun je op een rustige, maar duidelijke manier je grenzen aangeven:
In sommige gevallen komt het voor dat je als ouder vervangende toestemming moet vragen aan een Rechter. Voor bijvoorbeeld een schoolinschrijving. Dit is heel verdrietig, maar het kan soms niet anders.
In het tweede geval, waarbij communicatie geen must is, zul je mogelijk ook moeten leren loslaten. Dit is misschien niet wat je wilt horen. Je had de samenwerking met je ex-partner liever anders gezien. But it takes two to tango. Je kunt zelf nog zo graag willen, maar als je de andere ouder niet mee hebt, kom je niet verder. Dit is een verlies dat je te verwerken hebt. Onderschat niet hoe groot dit rouwproces kan zijn.
In beiden gevallen geldt overigens wel: je kunt de ander niet veranderen, maar je kunt wel altijd zelf kiezen hoe je hiermee omgaat. Kom je hier niet uit? Laat je hier dan in begeleiden door een professional die jou kan ondersteunen vanuit een visie van welzijnstaal. Meer lezen over strijd- en welzijnstaal? Dat kan hier.
Zwijgen is zilver, spreken is goud. Praten met je kinderen over de scheiding is ontzettend belangrijk. Neem hierbij de volgende tips in acht:
In mijn blog ‘9 Tips om te praten met je kinderen over de scheiding‘ ligt ik deze tips uitgebreid toe.
Natuurlijk is niets in beton gegoten, maar we houden in de scheidingshulpverlening graag zes maanden als termijn aan. En daar is een reden voor. Het introduceren van een nieuwe partner kan heftig zijn voor kinderen. Mogelijk zitten zij nog in het verwerkingsproces van de scheiding en moeten ze hun weg nog vinden in alle veranderingen. Daarnaast kan een nieuwe partner loyaliteitsconflicten oproepen bij kinderen waarbij ze kunnen gaan zorgen voor de andere ouder:
Voel je hem?
Daarbij gaan kinderen zich hechten aan nieuwe personen in hun leven. Je wilt dus dat iemand geïntroduceerd wordt als het ‘serieus’ is. En dus niet na zes weken verliefdheid. Daarom houden we vaak zes maanden aan: de eerste hevige verliefd is dan vaak wel iets gaan liggen en het wordt duidelijker of het gaat om een zogeheten ‘duurzame relatie’.
Het is ook belangrijk om voor ogen te houden dat je als ouder misschien zelf helemaal verliefd en blij bent, maar dat je kind een hele andere beleving kan hebben bij die nieuwe partner. Probeer je dus echt in te leven in je kind en de behoefte van je kind op één te zetten. En ik zeg erbij: dit kan lastig zijn, omdat je als ouder met je hoofd helemaal in de wolken zit. Mentaliseren is hier de uitdaging. Verplaats je in je kind.
Een scheiding is ingewikkeld, hoe dan ook. Soms houden conflicten echter aan. Lukt het je als ouders niet om op een harmonieuze manier samen te werken. Kinderen voelen deze spanningen haarfijn aan – ook al denk je van niet. Wat helpt is bewust kiezen voor rust:
Wanneer de situatie niet beter wordt tussen jou en je ex-partner en conflicten blijven bestaan, dan adviseer ik je om hulp te zoeken die bij jou of jullie past. Dit is geen luxe, maar een must. Trust me. Je wilt niet dat je kind in een loyaliteitsconflict terecht komt. In het belang van je kind, maar ook zeker voor je eigen gemoedsrust.
Veranderingen raken kinderen. En dat mag. Verdriet, boosheid of terugtrekgedrag zijn manieren waarop zij spanning verwerken en rouwen. Dit is een normale reactie op een heftige situatie. Benoem wat je ziet. Ondertitel gedrag. Zeg:
Wees nieuwsgierig zonder te opdringerig te zijn. Niet elk gedrag hoeft opgelost te worden. Soms heeft een kind tijd nodig om te herstellen. Vergis je niet in de veerkracht van kinderen.
Bespreek ook eens met school wat zij zien. Gaat het na verloop van tijd niet beter? Onderzoek dan eens of hulp aangewezen is. Dat kan starten met een training, zoals Dappere Dino’s of Stoere Schildpadden voor jongere kinderen of kijk eens of Villa Pinedo iets is voor jouw tiener. Is dit te weinig? Dan kan een kindercoach of psycholoog misschien een uitkomst bieden. Check wel of iemand gespecialiseerde hulp rondom scheiding kan bieden aan je kind.
Poeh. Wat is het veel. Zo, dat mag gezegd. Je wilt het allemaal goed doen, maar het is ook veel allemaal. Al die ballen in de licht houden. Ga er maar aan staan.
Ga na of je work-life balance klopt, heb je genoeg momenten om te herstellen? Zorg dat je je dagen zonder de kinderen goed indeelt. Met zowel ruimte voor plezier en afleiding, als momenten van rust.
Durf bovendien om hulp te vragen. Dit kan praktische hulp zijn, emotionele steun als in een luisterend oor of financiële steun van familie. Het is geen zwakte om om hulp te vragen. Het is juist krachtig.
En hier geldt ook het cliché: je kunt pas voor een ander zorgen, als je goed voor jezelf zorgt. Maak tijd om goed na te denken hoe je dit gaat doen. Ga niet maar door en door en door, want dat zal je opbranden. Kies bewust. Zoek begeleiding als je hier je weg niet in vindt.
Dat het niet goed met je gaat na de scheiding is normaal. Een scheiding is een life event en schudt aan je fundament. Daar heb je om te rouwen en daar heb je van te herstellen. Soms duurt het twee jaar voordat iemand zich weer ‘normaal’ voelt. Als je echter blijft piekeren, voelt dat er geen sprake is van een opwaartse lijn in je welzijn, als je elke week hetzelfde conflict hebt met je ex-partner. Als je je vaak uitgeput voelt of constant twijfelt aan jezelf. Als je je overspoeld blijft voelen door emoties. Dat zijn geen tekenen van falen, dat zijn signalen dat je iets anders nodig hebt. Uiteindelijk wil je de spiraal doorbreken. Je wilt niet alleen maar óverleven, uiteindelijk wil je wel echt weer kunnen gaan léven.
Dan kan het nodig zijn om gespecialiseerde rondom een scheiding te overwegen. Op een manier die bij je past. Mogelijk werkt de vrijheid en zelfstandigheid van een Online Programma voor jou, maar je kunt ook behoefte hebben aan één op één contact waarbij maatwerk voorop staat. Mijn advies is: blijf niet struggelen, dat is écht zonde. Er ligt nog een heel pad voor je en je wilt het niet onnodig uitstellen om deze te kunnen gaan bewandelen.
Voor kinderen is het deelnemen aan een preventieve groep, zoals de eerder genoemde Dappere Dino’s of Stoere Schildpadden altijd een goed idee, als je het mij vraagt. Dit is heel laagdrempelig en laat kinderen zien en voelen dat zij niet de enigen zijn met gescheiden ouders en lastige gevoelens.
Daarbij geldt voor je kinderen hetzelfde als voor jezelf: als je merkt dat het welzijn van je kinderen niet steeds een beetje opwaarts gaat, dan is het zaak om te onderzoeken of hij of zij meer nodig heeft.
In mijn blog over professionele begeleiding na je scheiding lees je meer over de verschillende mogelijkheden en waar je op moet letten.
Deze vragen zijn voor veel gescheiden ouders zó herkenbaar. Misschien zit je er middenin of misschien ben je al een tijdje onderweg. Weet: je bent niet de enige. En ook jij zult je weg vinden in het ouderschap na scheiding. Sommige ouders lukt dit vanzelf, andere ouders hebben een duwtje in de juiste richting nodig. Ga na wat werkt voor jou en je kinderen. Zodat je kind kind kan zijn en ook jouw leven weer gaat stromen.
Deze blog hoort bij de themapagina Kind en scheiding.
In het Online Programma komen alle thema’s samen die er toe doen voor het proces na je scheiding. Van het scheidingsbesluit, jouw ouderschap en vriendschappen na scheiding tot weer gaan daten.
Scheidingstherapeut en oprichter van Vitaal na Scheiding. Ik zet al mijn opgedane kennis en kunde vanuit mijn jarenlange werkervaring met gescheiden ouders in om jou verder te helpen. Ik heb al honderden ouders mogen begeleiden bij dit proces.
Laagdrempelig aan de slag met je persoonlijke proces? Download voor slechts €17,- het 107 pagina tellende werkboek van Vitaal na Scheiding.
Meten is weten. Ze de eerste stap en vraag de gratis Pijlermeting aan. Zodat jij ziet waar jij op dit moment staat in je proces na de scheiding.
Meet waar jij staat in je proces na je scheiding met deze gratis Pijlermeting.
Ik schrijf me hierbij automatisch in voor de mailinglijst, waarvoor ik mij altijd weer kan afmelden.
Meet waar jij staat in je proces na je scheiding met deze gratis Pijlermeting.
Ik schrijf me hierbij automatisch in voor de mailinglijst, waarvoor ik mij altijd weer kan afmelden.