Stress tijdens een scheiding is onvermijdelijk. Het is natuurlijk een ontzettend ingewikkeld verhaal: de manier waarop jouw hersenen werken en omgaan met stress en gevaar. Te ingewikkeld om uit te leggen in een blog. Daarom leg ik het hier op een zeer gesimplificeerde manier uit, om jou toch een stukje inzicht mee te geven over stress en de weg naar herstel.
Heel simpel en kort gezegd bestaat je brein uit drie delen (zie afbeelding hieronder):
Het reptielenbrein is het meest primitieve deel dat gericht is op overleven. Hier bevindt zich je vecht-, vlucht- of bevries reactie.
Het zoogdierenbrein is het centrum van je emoties. Dit brein registreert of iets prettig of onveilig voelt.
Het mensenbrein is het deel van je hersenen waar je kunt nadenken, relativeren, plannen en besluiten nemen.
Het reptielenbrein en het zoogdierenbrein noemen we samen ook wel het dierenbrein. Dit deel reageert instinctief – snel en zonder er verder over na te denken. En dat is handig als er gevaar is of onveiligheid. Maar bij langdurige stress tijdens een scheiding, kan dit systeem blijven aanstaan, terwijl er geen acute onveilige situatie is. Jouw lichaam, jouw hersenen registreren dat dan echter wel. Je staat op scherp: je alarmsysteem in je hersenen staat te scherp afgesteld. Je mensenbrein en dierenbrein werken dan niet goed samen, waardoor je je niet tot nauwelijks kalm kunt voelen. Je reageert veelal uit emotie en voelt je minder ‘in control’ over je gedachten en gevoelens.
Zo kan een appje van je ex-partner je al hartkloppingen bezorgen. Of een mail van de mediator zorgt ervoor dat je uren wakker ligt en piekert. Een collega maakt een vervelende opmerking en je blijft hier de hele dag mee rondlopen. Het lukt niet meer om zaken te relativeren. Herken je dit?
Wanneer je langdurig onder druk staat, raakt de samenwerking tussen jouw dierenbrein en mensenbrein uit balans. Je mensenbrein – het deel waarmee je normaal gesproken overzicht houdt – werkt soms niet meer mee. Je reageert daardoor impulsiever, je raakt sneller geëmotioneerd, je piekert meer en kunt soms letterlijk niet meer helder denken. Je voelt je overspoeld door emoties – staat ‘stijf van de stress’ – en voor je gevoel gaat de storm maar niet liggen. Je kunt het merken aan bijvoorbeeld:
Dat is niet omdat jij iets verkeerd doet. Dat is omdat jouw stresssysteem je probeert te beschermen. Je lichaam stelt zich in op de ‘overlevingsstand’. En dit dient jou ergens ook. Laat dat ook duidelijk zijn. Alleen je lichaam kan deze stresstoestand niet te lang aan, dat is ongezond. Dan spreken we van toxische stress. Je zult dan ook ervaren dat je jezelf niet bent. Misschien herken je jezelf en je gedrag niet meer. Je bent jezelf kwijt.
Het goede nieuws: als je gaat begrijpen hoe het werkt, kun je proberen ruimte te maken voor je herstel en het verwerken van je scheiding. Je kunt de stress niet altijd omlaag brengen, het is de kunst om er herstelmomenten tegenover te zetten. Daarmee kun je namelijk de balansen bijsturen. Zodat je breinen weer meer kunnen gaan samenwerken. Als jouw mensenbrein weer meewerkt, kom jij weer in je zogeheten ‘kalme brein’. Dingen die je kunt doen om bij te sturen:
Dit noemen we allemaal ‘herstelgerichte acties’. Door deze acties bewust in te zetten leer je je stress eerder te signaleren en te reduceren. En dat helpt jou om weer (sneller) vanuit je mensenbrein te reageren – vanuit rust, overzicht en verbinding. In het Online Programma van Vitaal na Scheiding is een volledige pijler gericht op het thema ‘zelfzorg’. Je krijgt verdiepende inzichten, psycho-educatie en concrete handreikingen.
Misschien raak je geïnspireerd en wil je nu al even stilstaan bij wat stress met jou doet. Deze onderstaande vragen kunnen je helpen. Ga even rustig zitten of liggen en laat de vragen eens resoneren.
Neem hier de tijd voor. Je hoeft het allemaal niet te weten. Het is juist de kunst om te durven vertragen.
In deze fase van je leven is het logisch dat je je uit balans voelt. Dat je stress ervaart. Het is een life-event en stress is hierbij een normale reactie op een heftige situatie. Door te begrijpen wat stress met je doet, kun je bewust meer ruimte maken voor herstel om weer meer voeling te krijgen met jezelf. Want niets is mooier, na een periode van veel stress, dan weer thuis te komen bij jezelf. In kalmte.
Merk je dat de disbalans te groot is en dat het je niet lukt om hier zelf van te herstellen? Zoek dan psychische begeleiding die bij je past, zodat je met hulp weer in balans kunt komen. En jij je weer meer jezelf gaat voelen.
Augeo maakte een mooi filmpje waarin zij uitleg geven aan jouw stressbrein en de invloed ervan op je kind: Breinbijsluiter voor volwassenen.
Deze blog hoort bij de themapagina Je scheiding verwerken.
In het Online Programma komen alle thema’s samen die er toe doen voor het proces na je scheiding. Van het scheidingsbesluit, jouw ouderschap en vriendschappen na scheiding tot weer gaan daten.
Scheidingstherapeut en oprichter van Vitaal na Scheiding. Ik zet al mijn opgedane kennis en kunde vanuit mijn jarenlange werkervaring met gescheiden ouders in om jou verder te helpen. Ik heb al honderden ouders mogen begeleiden bij dit proces.
Laagdrempelig aan de slag met je persoonlijke proces? Download voor slechts €17,- het 107 pagina tellende werkboek van Vitaal na Scheiding.
Meten is weten. Ze de eerste stap en vraag de gratis Pijlermeting aan. Zodat jij ziet waar jij op dit moment staat in je proces na de scheiding.
Meet waar jij staat in je proces na je scheiding met deze gratis Pijlermeting.
Ik schrijf me hierbij automatisch in voor de mailinglijst, waarvoor ik mij altijd weer kan afmelden.
Meet waar jij staat in je proces na je scheiding met deze gratis Pijlermeting.
Ik schrijf me hierbij automatisch in voor de mailinglijst, waarvoor ik mij altijd weer kan afmelden.