Samen verantwoordelijk blijven voor de kinderen na een scheiding, dat is co-ouderschap. De manier waarop deze verantwoordelijkheid ingevuld wordt, verschilt per ouderkoppel. Er bestaat niet één juiste manier van samenwerken binnen co-ouderschap. Hoewel dat wel vaak gedacht wordt: je hoort op een fijne, harmonieuze manier met elkaar te communiceren in het belang van de kinderen. Het is een mooi uitgangspunt, maar niet altijd haalbaar: slechts een kwart van de ouderkoppels lukt het om vriendschappelijk met elkaar om te gaan. Hier op aandringen kan veel druk geven en dat is niet helpend.
Wat wél helpt? Bewust kiezen voor een samenwerkingsvorm die past bij jullie situatie, geschiedenis en draagkracht. Co-ouderschap vormgeven is maatwerk, afgestemd op jullie situatie.
Het voelt een beetje dubbel om hier een blog over te schrijven. Zo uitgetypt lijkt het namelijk in beton gegoten. Alsof dit dé drie smaken zijn waar je uit kunt kiezen. En niets is natuurlijk minder waar. Toch schrijf ik deze blog, omdat ik duidelijk wil maken dat co-ouderschap slechts een juridische term is over de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de kinderen na een scheiding.
De manier van samenwerken, afstemming en invulling geven aan dit co-ouderschap is maatwerk en bij elk ouderkoppel anders. En dat is ok. We moeten niet spreken over goed en fout. Het gaat er vooral om dat het wérkt voor de kinderen en ook voor de ouders.
In deze blog beschrijf ik daarom de drie meest voorkomende manieren waarop ouders na een scheiding met elkaar invulling kunnen geven aan het co-ouderschap. Je mag er je eigen sausje van maken, de vormen kunnen overvloeien in elkaar naar verloop van tijd, maar laat deze blog je vooral een stuk richting geven. En houvast. Én de bevestiging dat jullie het als ouders mogen vormgeven op een manier die voor jullie past, in het belang van jullie kinderen en voor je eigen gemoedsrust.
De drie meest voorkomende samenwerkingsvormen binnen co-ouderschap:
Laat me je meenemen.
Bij vriendschappelijk co-ouderschap proberen ouders hun band als ouders warm en persoonlijk te houden. Er is ruimte voor overleg, flexibiliteit en soms zelfs gezamenlijke momenten met de kinderen. Ouders komen nog bij elkaar over de vloer en hebben het goed met elkaar.
Emma en Tom zijn gescheiden na een lange relatie. De scheiding was verdrietig, maar zonder grote conflicten. Ze hebben hun relatie op een goede manier kunnen afsluiten, voelen nog steeds liefde voor elkaar als ouders: ze hebben toch samen mooie kinderen op de wereld gezet en groot te brengen. Ze willen het ouderschap nog fijn samen vormgeven en realiseren zich dat ze altijd verbonden zullen blijven via de kinderen. Dat willen ze positief invullen. Voor zichzelf, elkaar en de kinderen. Ze spreken elkaar regelmatig, overleggen soepel over de kinderen en zijn aanwezig bij schoolactiviteiten. Hun kinderen ervaren hen nog steeds als een ‘team’, ondanks de scheiding.
Bij een meer zakelijke invulling van het co-ouderschap staat de ouderrol centraal, niet de persoonlijke relatie. Dat is een belangrijk verschil met de vriendschappelijke invulling van co-ouderschap. Contact is functioneel, duidelijk en voorspelbaar. Ouders maken afspraken en houden zich daaraan.
Fatima en Mark communiceren via een vaste app, zoals de BeNice app. Ze bespreken zaken rondom de kinderen over school, sport en medische zaken, maar delen weinig over zichzelf. Overdrachten verlopen rustig, zonder al te veel uitwisseling. Beiden ervaren dit als prettig en overzichtelijk. De sfeer is rustig. Dit houdt het rustig voor de kinderen.
Deze vorm is gebaseerd op de principes van Parallel Solo Ouderschap, zoals ontwikkeld door mijn collega Vanessa Maes. Het is een invulling van het co-ouderschap waarbij ouders niet samenwerken, maar naast elkaar ouderschap vormgeven, ieder vanuit het eigen huishouden en de eigen verantwoordelijkheid.
We richten ons niet op elkaar, maar op het eigen ouderschap. Contact is minimaal en alleen waar strikt noodzakelijk. Bijvoorbeeld over school of gezondheid. Ouders stemmen niet af en laten de opvoeding bij de andere ouder volledig los, omdat bemoeienis hierop conflict en strijd in de hand werkt. Ouders kiezen voor de focus op het eigen ouderschap als samenwerken echt niet lukt. Parallel Solo Ouderschap kan dan rust brengen. Voor ouders, maar vooral ook de kinderen.
Sanne en Jeroen hadden al jaren een relatie waarin er veel strijd was met escalerende ruzies. Ook hebben ze een conflictueuze scheiding doorgemaakt. De strijd verharde en zelfs met elkaar in één ruimte zijn zorgde ervoor dat ouders overstuur en boos raakten. Ouders schreeuwden veel naar elkaar – ook in het bijzijn van de kinderen. Overleg leidt steeds tot spanningen. Ook na de scheiding bleef de strijd bestaan. Ze volgden meerdere bemiddelingstrajecten, maar dit deed de strijd en spanning niet zakken. Ze kiezen nu voor rust door zich te focussen op hun eigen huis: ze houden zich aan afspraken, hebben weinig tot geen contact en er is geen sprake van gezamenlijke afspraken over de opvoedstijl. In hun eigen huis zijn zij volledig verantwoordelijk voor hun ouderschap. Het is zwaar, want ze moeten veel loslaten, maar het is wel rustiger.
Veel ouders denken dat ‘goed co-ouderschap’ betekent dat je goed moet kunnen overleggen en fijn moet kunnen samenwerken. Dat idee zorgt regelmatig voor schuldgevoel of machteloosheid. De realiteit is: goed ouderschap na scheiding gaat niet over hoe je met elkaar omgaat, maar over wat je kinderen nodig hebben.
Soms is dat nabijheid.
Soms duidelijkheid.
En soms afstand.
De vorm die het minste spanning oplevert, is vaak de vorm die het meest helpend is. Zodat kinderen zo gezond mogelijk kunnen ontwikkelen binnen de scheidingscontext van het gezin. En ouders verder kunnen met hun leven na de scheiding.
Co-ouderschap vormgeven gebeurt niet vanuit vaststaand model: het is een dynamisch proces. Wat nu passend is, kan later veranderen. Het vraagt steeds opnieuw afstemming met jezelf, je draagkracht en je kind.
Welke samenwerkingsvorm binnen co-ouderschap je ook kiest:
Wil je meer lezen over hoe je strijd uit het co-ouderschap kunt houden of wil je leren over het onderscheid tussen strijd- en welzijnstaal? Lees dan ook vooral deze blogs.
Deze blog hoort bij de themapagina Co-ouderschap na scheiding.
In het Online Programma komen alle thema’s samen die er toe doen voor het proces na je scheiding. Van het scheidingsbesluit, jouw ouderschap en vriendschappen na scheiding tot weer gaan daten.
Scheidingstherapeut en oprichter van Vitaal na Scheiding. Ik zet al mijn opgedane kennis en kunde vanuit mijn jarenlange werkervaring met gescheiden ouders in om jou verder te helpen. Ik heb al honderden ouders mogen begeleiden bij dit proces.
Laagdrempelig aan de slag met je persoonlijke proces? Download voor slechts €17,- het 107 pagina tellende werkboek van Vitaal na Scheiding.
Meten is weten. Ze de eerste stap en vraag de gratis Pijlermeting aan. Zodat jij ziet waar jij op dit moment staat in je proces na de scheiding.
Meet waar jij staat in je proces na je scheiding met deze gratis Pijlermeting.
Ik schrijf me hierbij automatisch in voor de mailinglijst, waarvoor ik mij altijd weer kan afmelden.
Meet waar jij staat in je proces na je scheiding met deze gratis Pijlermeting.
Ik schrijf me hierbij automatisch in voor de mailinglijst, waarvoor ik mij altijd weer kan afmelden.